W 1995 r. ukończyłam z wyróżnieniem 5 letnie studia na kierunku architektura i urbanistyka na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Pracę dyplomową zatytułowaną – „Rewitalizacja fragmentu nadbrzeży Kopenhagi” – wykonałam pod kierunkiem Prof. Andrzeja Wyżykowskiego. Praca nominowana została do Nagrody SARP dyplom roku 1995 i była prezentowana w Galerii Foksal na wystawie najlepszych polskich dyplomów. Podczas studiów odbyłam staż w Instytucie Urbanistyki na UPC Universitat Politècnica de Catalunya w Barcelonie pod kierunkiem Prof. Joan’a Busquets (1991). W 1991 i 1992 odbyłam praktyki wakacyjne z zakresu konserwacji obiektów zabytkowych w Prowansji w ramach L’APARE. Otrzymałam roczne stypendium w College of Architecture and Planning na University of Tennessee w Knoxville, w USA (1992–1993), realizując studia częściowe na kierunku architektura. W latach 1993-94 realizowałam staż zawodowy pod kierunkiem Prof. Thoma Mayne w Morphosis Architects w Los Angeles.

Podczas studiów doktoranckich na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej (1997–2000) byłam stypendystą Programu Tempus PHARE realizując 4 miesięczny staż naukowy w Instituto Universitario di Architettura di Venezia IUAV (1997), pod kierunkiem Prof. Gianugo Polesello. Otrzymałam Grant Promotorski KBN (2000-2003) na realizację pracy naukowej, pt. „Kształtowanie współczesnych przekrytych przestrzeni publicznych i ich znaczenie w procesie rewitalizacji przestrzeni miejskich”. Pracę doktorską pod tym samym tytułem obroniłam na Wydziale Architektury PK w 2003 r. w specjalności urbanistyka i planowanie przestrzenne. Promotorem pracy był Prof. Andrzej Wyżykowski. W 2002 roku współorganizowałam Sympozjum międzynarodowe dotyczące krajów Europy Środkowej we współpracy z Technische UniversitätGraz i Austriackim Konsulatem Generalnym. Byłam autorem koncepcji wystawy architektury polskiej i austriackiej w Bibliotece Jagiellońskiej, towarzyszącej Sympozjum.

W latach 2009–2012 byłam koordynatorem i prowadziłam wraz z Prof. Krzysztofem Biedą międzynarodowy projekt naukowo-dydaktyczny „Facing Impact of the Second World War ― Urban Design in Contemporary European Cities”. Wyniki prac badawczych, prowadzonych we współpracy międzynarodowej, upowszechniłam w pracy habilitacyjnej „Miasto i wojna — wpływ II wojny światowej na przekształcenia struktury przestrzennej i współczesną kondycję urbanistyczną wybranych miast europejskich” (Wydawnictwo PK, Kraków 2019). Monografia otrzymała Nagrodę Ministra Rozwoju w 2020 r. 8 stycznia 2020 r. Rada Naukowa Wydziału Architektury PK nadała mi stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk technicznych, w dyscyplinie architektura i urbanistyka. Od 1 marca 2020 r. jestem profesorem Politechniki Krakowskiej.

Od 2001 r. jestem związana z Instytutem Projektowania Urbanistycznego Politechniki Krakowskiej. Pracowałam w Katedrze Rewaloryzacji i Rozwoju Zespołów Urbanistycznych (KRiRZU), następnie w Zakładzie Kształtowania Przestrzeni Komunikacyjnych, początkowo jako asystent naukowo-dydaktyczny, od 2007 r. — jako adiunkt. W latach 2013-2019 byłam Zastępcą Dyrektora Instytutu Projektowania Urbanistycznego. Od momentu jej powołania, czyli od 2020 roku jestem Kierownikiem Katedry Urbanistyki i Architektury Struktur Miejskich A-9.

Jestem autorem i współautorem ponad 80 publikacji naukowych i 25 publikacji popularno-naukowych z zakresu urbanistyki i architektury,  w tym licznych publikacji wysoko punktowanych i notowanych w bazach Scopus i Web of Science. Autorem  monografii (wybitnej) i współautorem 3 kolejnych.  Mam w dorobku ponad 40 wystąpień z zakresu urbanistyki i planowania, na konferencjach międzynarodowych i krajowych, w tym na konferencjach międzynarodowych m.in. w Barcelonie, Pradze, Grazu, Bejrucie i Petersburgu, a także wykłady na uczelniach europejskich – m.in. na TU Wien i HTW Dresden, w Rotterdamie. Moje badania dotyczą procesów urbanistycznych w obszarach przekształceń i odbudowy po II wojnie światowej, a także dostosowania do zmian klimatu, uwarunkowań komunikacyjnych.

Jestem również ekspertem z zakresu przestrzeni bezpiecznych społecznie. Badania w tej dziedzinie rozpoczęła w 2003 r., wspólnie z zespołem Zakładem Rewaloryzacji i Rozwoju Zespołów urbanistycznych realizując Grant KBN (2003-2004) pod kierunkiem Prof. zw. dr hab. inż. arch. Andrzeja Wyżykowskiego i opracowując monografię „Przestrzeń bezpieczna. Urbanistyczne i architektoniczne uwarunkowania kształtowania przestrzeni miejskiej dla zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców” (2004). Współpracowałam z małopolskimi instytucjami w ramach programów „Bezpieczne Gimnazjum” i „Bezpieczna Szkoła” wykonując społecznie kilkadziesiąt audytów szkół w Województwie Małopolskim i Krakowie (wraz z Dr inż. arch. Krzysztofem Kwiatkowskim). W ostatnich latach przy współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim (2018-19) brałam udział w programie  „Bezpieczny Kraków” na rzecz Urzędu Miasta Krakowa. W ramach tego programu prowadziłam badania z zakresu poprawy bezpieczeństwa 16 obiektów edukacyjnych, opracowując w 2018 r. wytyczne architektoniczno-urbanistyczne pt. „Przybornik bezpiecznej przestrzeni”. W skład zespołu weszli Prof. Maciej Motak, Dr Krzysztof Kwiatkowski i arch. Marek Leja.

Prowadzę szeroko zakrojoną współpracę międzynarodową naukową i dydaktyczną z wybitnymi ośrodkami  europejskimi, jak UPC Barcelona-Tech, TU Delft, Technische Universität Dresden, Czech Technical University in Prague, Hochschule für angewandte Wissenschaft und Kunst – HAWK Hildesheim, Hochschule für Technik und Wirtschaft – HTW Dresden, Université de Mons i University of Chalmers, University of Bremen i Braganza.  Odbyłam w ostatnich latach staże naukowe na Technische Universität Wien w ramach stypendium CEEPUS (OeAD) w 2015 r. i na  UPC Barcelona pod kierunkiem Prof. Carlosa Marmolejo Duarte w okresie 02-07.2023 r.

W latach 2013-2019 uczestniczyłam w programach dot. depopulacji miast Saksonii-Anhalt, finansowanych m.in. przez Land Saksonii-Anhalt – Ministry for Regional Development and Transport i urzędy miast. Program koordynowało Kompetenzzentrum Stadumbau – Magdeburg i HTW Dresden. Partnerami byli m.in.: TU Delft, Politechnika Krakowska, Ghent University, Univeristy of Chalmers – Gothenburg, Szent István University Budapest / Gödöllö, Lahti University of Applied Sciences and University of Padova. Programy objęły miasta Wernigerode – Schierke am Broken (2013), Halle Neustadt (2014), Magdeburg (2017), Selb-As (2018) i Freiberg (2019).

Byłam kierownikiem z ramienia PK zespołu interdyscyplinarnego realizującego I i II etap grantu wdrożeniowego NCBiR w strumieniu Budownictwo społeczne – efektywne energetycznie i procesowo, w ramach konsorcjum – DMD_M – którego liderem było DMD Modular, a partnerami PK i Lightoffo (do 2022 r.), a Partnerem Strategicznym UM Mysłowice. Rozwiązania energetyczne uwzględniały systemy wypracowane w projekcie RESHEAT (grant Horyzont 2020), budynek rozwiązano jako zeroenergetyczny, a nawet plusenergetyczny. Działania objęły projekt 2021-22 i realizację budynku w 2023 r. Wielorodzinny budynek socjalny, wykonany w technice wolumetrycznej 3-D, efektywny energetycznie i procesowo, zrealizowany przy ul. Karola Miarki 28 w Mysłowicach, otrzymał Nagrodę  PLGBC Green Building Award – jako Zrównoważony Produkt Roku w 2023 roku.

Brałam udział w projektach badawczych dla UM Krakowa w ramach współpracy Politechniki Krakowskiej dla tematu Zielone Sąsiedztwo (2021), a także Zielone Standardy dla zabudowy komunalnej Krakowa (2022-2023). Od 2024 r. jestem członkiem Zespołu Doradczego Portfela Projektów “Zeroemisyjny Kraków”.

Od 2024 r. kieruję interdyscyplinarnym zespołem z PK realizującym Grant HORIZON-CL5-2023-D4-01 – ”FuturHist” – “An integrated typology-based approach to guide the future development of European historic buildings towards a clean energy transition” (2024-2027). Projekt koordynowany jest przez EURAC Bolzano, w pracach zaangażowanych jest 17 instytucji, m.in. ICOMOS, INTBAU. PK koordynuje m.in. realizację rozwiązań demonstracyjnych w budynku ZBK, przy ulicy Kościuszki 18 w Krakowie. W projekcie badamy skalowalność rozwiązań – w skalach urbanistycznych, typologie architektoniczne, nadzorujemy działania projektowe, monitoring i badania dot. zastosowanych rozwiązań. Zajmujemy się również dysseminacją rezultatów i edukacją.

Byłam organizatorem Międzynarodowych Konferencji Katedry Urbanistyki i Architektury Struktur Miejskich WAPK, w tym: przewodniczącą – Urban Composition of Resilient City (2021), współprzewodniczącą Wise City (2023) i Wise City II (2024). Jako Kierownik Katedry współorganizowałam  Międzynarodową Konferencję ISUF – XIX Conference of the International Seminar on Urban Form 2022, Łódź- Kraków, pt. „Urban Redevelopment and Revitalisation  – a Multidisciplinary Perspective”.

Realizuję współpracę urbanistyczno-planistyczną, naukową i dydaktyczną na rzecz miast/gmin (2013-2023): Miechowa, Skawiny, Sandomierza, Koźmina Wlkp., Mogilan, Rabki, Golubia-Dobrzynia, Hrubieszowa i Mysłowic.

Kieruję od 2023 r. Sekcją Urbanistyki Komisji Urbanistyki i Architektury Oddziału PAN w Krakowie.  Za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne, a także organizacyjne, otrzymałam nagrody Rektora PK i Dziekana WA PK, Medal Jubileuszowy 60-lecia WA PK, Odznakę Honorową PK; za działalność społeczną ― Medal 800-lecia Bieżanowa; Medal Brązowy za Długoletnią Służbę i Brązowy Krzyż Zasługi.

D O Ś W I A D C Z E N I E   Z A W O D O W E

Jestem czynnym urbanistą i architektem. Odbyłam prestiżową praktykę w zespole Morphosis Architects, w Los Angeles, pod kierunkiem Thoma Mayne’a (1993–1994). Pracowałam przy nagradzanych projektach, m.in.: Landa i Blades Residence, Diamond Ranch High School w Pomonie i M*A*S*H* w Las Vegas (jestem też autorką projektu okładki specjalnego wydania „A+U Morphosis”). Po studiach byłam zatrudniona w pracowniach w Berlinie i Poczdamie, m.in. w FOCKE Architekten (1996–1997/98). Od 1999 r. prowadzę wraz z mężem Arch. Markiem Leją pracownię architektury i wnętrz „Studio L” w Krakowie. Uprawnienia zawodowe posiadam od 2001 r.

Brałam udział w opracowaniu wielu projektów urbanistycznych, m.in. w zespole prof. zw. dr hab. inż. arch. Andrzeja Wyżykowskiego i prof. zw. dr hab. inż. arch. Zbigniewa Zuziak [pierwsza nagroda UM Krakowa za projekt Obszaru Strategicznego Dąbie (1996 r.); wyróżnienie SARP za projekt „Wolne Tory” w Poznaniu (1997 r.)]. W 2007 r. wraz z zespołem otrzymałam II Nagrodę SARP za koncepcję zagospodarowania obszaru ronda Mogilskiego. Prace audytorskie z zakresu przestrzeni bezpiecznych w ramach Programu „Bezpieczne Gimnazjum” i „Bezpieczna Szkoła” (2003-2005) i “Bezpieczny Kraków” (2018-19).

Realizowałam projekty  urbanistyczne i opracowania planistyczne, w tym oparte o proces partycypacyjny jak m.in.: Węzeł transportowy Bonarka-Kraków (2016), Rewitalizacja Centrum Skawiny i węzła transportowego (2021-2022), Parku Gubałówka w Skawinie (2023), Koncepcja Centrum dla Czechowic-Dziedzic (2024). Prace realizowane były w zespole autorskim wraz z Dr Tomaszem Jeleńskim i Arch. Markiem Leją.

D O R O B E K   D Y D A K T Y C Z N Y

Do moich pierwszych osiągnięć dydaktycznych należy zaliczyć pracę w zespole pod kierunkiem Prof. zw.  Andrzeja Wyżykowskiego, który w latach 1999–2000, doprowadził do uzyskania przez WA PK prestiżowej akredytacji Royal Institute of British Architects. Jako pełnomocnik Dziekana WAPK koordynowałam wizytę walidacyjną RIBA w 2005 r., a także współredagowałam  „Faculty Guide” (2005). Redagowałam również nową edycję „Rocznika WA PK” w 2001 r. i 2003 r. prezentującą osiągnięcia dydatyczne i naukowe kadry naukowej i studentów WA PK. 

W latach 2007–2010 pełniłam funkcję pełnomocnika koordynatora ds. Programu Erasmus na WA PK, będąc odpowiedzialną za wyjazdy zagraniczne i przyjazdy studentów do Polski, prace obejmowała przygotowanie transkryptów ocen, opiekę organizacyjną i merytoryczną wymiany międzynarodowej na poziomie około 100 studentów w semestrze.

Koordynowałam w latach 2009-2012 i prowadziłam wraz z prof. Krzysztofem Biedą międzynarodowy projekt naukowo-dydaktyczny „Facing Impact of the Second World War ― Urban Design in Contemporary European Cities”. W ramach tego zorganizowałam warsztaty w Oświęcimiu (2009), Rotterdamie (2011) i Dreźnie (2012).  Projekt wyróżniony został publikacją niemieckiego DAAD i główną nagrodą w konkursie „EDUinspiracje” jako najlepszy projekt z zakresu szkolnictwa wyższego w Programie Erasmus+ w Polsce w 2014 r.

Od 2008 roku prowadzę i koordynuję międzynarodowe programy dydaktyczne, w których uczestniczyło nawet kilkuset studentów WAPK, podnosząc swoje kompetencje zawodowe, dydaktyczne, społeczne i językowe. Jestem autorem metodyki interdyscyplinarnych warsztatów – w formie krótkich programów intensywnych. W ostatniej dekadzie koordynowałam i prowadziłam m.in. międzynarodowetext-align: justify; warsztaty urbanistyczne w Krakowie (2023 i 2024), Dreźnie (2023 i 2012), w Pradze, Strasbourgu i Charleroi (2022), w Selb-As (2019), Goeteborgu (2018), Magdeburgu (2017), Halle-Neustadt (2014), Schierke (2013) i w Nowym Targu (2015). Programy te realizowane były przy współpracy z TU Delft, Technische Universität – TU Dresden, Czech Technical University – CTU Prague, , Hochschule für angewandte Wissenschaft und Kunst   – HAWK Hildesheim, Hochschule für Technik und Wirtschaft – HTW Dresden, Université de Mons i University of Chalmers, University of Bremen i Braganza.  Doświadczenia te integruję w pracach kursowych i dyplomowych. W prace włączane są instytucje samorządowe, jak Kompetenzzentrum Stadtumbau w Magdeburgu i Land Saksonia-Anhalt (badania dotyczą m.in. depopulacji i miast kurczących się).

Koordynuję również prace Koła Naukowego Urban Lab, angażując studentów w prace naukowe, również w ramach Grantu Horyzont Futurhist, a także TIG-u Living Spaces Stars EU, które prezentowane były na sesjach naukowych międzynarodowej konferencji Wise City.

W działania dydaktyczne włączam współpracę z gminami, ucząc studentów pracy w rodzimym kontekście. Współpraca ta dotyczyła gmin.: Miechów (2013-14), UM Skawina (2016-17), UM Sandomierz (2017-2018), Koźmin Wielkopolski (2018-2020), Gmina Mogilany (2019-20), UM Rabka (2020-21), UM Golub-Dobrzyń (2021-22), UM Hrubieszów (2021-22), UM Mysłowice (2022-23) i Kraków – Nowe Miasto (2023).

Jako Student Studiów Doktoranckich od 1998, a od 2001 r. jako pracownik Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej prowadzę zajęcia i wykłady z zakresu projektowania urbanistycznego i planowania przestrzennego, komunikacji miejskiej, projektowania zespołów i budynków wielorodzinnych – na kierunkach architektura, gospodarka przestrzenna. Prowadzę również zajęcia w języku angielskim (BA Arch./MA Arch. WAPK).

Od 2022 roku prowadzę zajęcia dla studentów chińskich w ramach International School of Engineering ISE na kierunku architektura i architektura krajobrazu. Jestem promotorem prac dyplomowych magisterskich na obu kierunkach.  W czerwcu 2024 roku byłam odpowiedzialna za koordynację z ramienia WAPK pierwszego procesu dyplomowania grupy absolwentów ISE w Tijanjin.

Prowadziłam w latach 2016-2018 zajęcia i dyplomy na certyfikowanym jako „Studia z Przyszłością” przez Fundację Rozwoju Edukacji i Szkolnictwa Wyższego kierunku Zarządzanie Zrównoważonym Rozwojem Miast w Międzynarodowym Centrum Kształcenia PK. 

W latach 2006–2019 byłam współpromotorem, a od 2019 r. jestem samodzielnym promotorem ponad 150 dyplomów magisterskich i inżynierskich z zakresu urbanistyki i architektury, a także na prowadzonym wspólnie przez WA, WIL i WIŚ PK kierunku gospodarka przestrzenna. Dyplomy realizowane były także we współpracy z HAWK Hildesheim, HTW Dresden, Université de Mons.

Prace dyplomowe moich studentów były nagradzane przez TUP, TISE, wyróżniane przez „Akademię A&B”, nominowane do nagrody Dyplom Roku SARP, honorowane Nagrodą Miasta Krakowa (w 2020 r.). Otrzymały wyróżnienia w konkursach Wydziału Architektury na najlepsze prace dyplomowe. W ostatnim roku prace pod moim kierunkiem uzyskały Nagrodę Ministra Rozwoju (2024) i Infrastruktury (2024), były nagrodzone w konkursie im. Marszałka Marka Nawary „Respektus” (2024), wyróżniane w konkursie w ramach stypendium SARP im. Prof. B. Lisowskiego (2024) i in.

W międzynarodowym na rozwiązania przestrzenne dla Kampusu Czyżyny PK grupy studentów pod moim kierunkiem uzyskali Nagrodę Urbanistyczną i Główną Nagrodę Rektora PK, Wyróżnienie w kategorii Architektura i Wyróżnienie w Kategorii Open.

O R G A N I ZA C J E   I   Z E S P O Ł Y   E K S P E R C K I E

• Członek Zarządu Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich od 2025 r.
• Członek Zarządu Towarzystwa Urbanistów Polskich oddział Kraków od 2025 r. delegat na Zjazd Walny 100-lecia Towarzystwa w 2023 r.
• Członek Małopolskiej Wojewódzkiej Komisji Planowania Przestrzennego od 2024 r.
• Członek Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej Miasta i Gminy Skawina od 2023 r.
• Członek Miejskiej Komisji Urbanistycznej w Nowym Targu od 2024 r.
• Członek Zespołu Doradczego Portfela Projektów “Zeroemisyjny Kraków” 2024 r.
• Kierownik Sekcji Urbanistyki Komisji Urbanistyki i Architektury Oddziału PAN w Krakowie od 2023 r.
• Członek Stowarzyszenia Architektów Polskich
• Członek Izby Architektów Polskich IARP – Oddział Małopolski
• Ekspert MNiSW ds. Oceny Parametrycznej za okres 2019-2022
• Członek Senackiej Komisji Dydaktycznej PK 2020-2021
• Członek Komisji Antymobbingowej Politechniki Krakowskiej od 2021 r.
• Członek / Przewodnicząca Rady Fundacji Edukacyjnej „Wena” 2016-2023 r.

Linki

https://orcid.org/0000-0003-4762-8404
https://futurhist.eu/
http://www.urbanwarimpacts.eu/
https://www.linkedin.com/in/kinga-racon-leja-24b45a11/